De conservatoire schorsing van de arbeidsovereenkomst schort het contract van de werknemer op, maar verbreekt de contractuele band met de werkgever niet. Dit juridische onderscheid beïnvloedt direct de mogelijkheid om een andere professionele activiteit uit te oefenen tijdens de schorsingsperiode, inclusief een interimopdracht.
Verplichting tot loyaliteit tijdens de schorsing van de arbeidsovereenkomst
Tijdens een conservatoire schorsing is de arbeidsovereenkomst opgeschort: de werknemer levert geen prestaties meer, en de werkgever hoeft mogelijk geen salaris te betalen (dit zal worden geregeld afhankelijk van de uitkomst van de procedure). De werknemer blijft echter verbonden aan zijn werkgever door een verplichting tot loyaliteit die niet verdwijnt met de schorsing.
Deze verplichting verbiedt onder andere om voor een directe concurrent te werken of de belangen van het bedrijf te schaden. De vraag of men tijdens een conservatoire schorsing interim kan werken hangt dus vooral af van de sector van de beoogde opdracht en de clausules die in het oorspronkelijke contract zijn opgenomen.
Concreet betekent het accepteren van een interimopdracht in een gebied dat geen verband houdt met de activiteit van de werkgever niet op zichzelf een schending van deze verplichting. Daarentegen kan een opdracht bij een concurrent worden gekwalificeerd als een fout, wat de situatie van de werknemer die al onderworpen is aan een disciplinaire procedure zou verergeren.
Concurrentiebeding en exclusiviteitsbeding: twee verschillende belemmeringen
Naast de algemene verplichting tot loyaliteit kunnen twee contractuele clausules elke parallelle activiteit blokkeren.
Het exclusiviteitsbeding
Als de arbeidsovereenkomst een exclusiviteitsbeding bevat, heeft de werknemer zich verplicht alleen voor deze werkgever te werken. Tijdens de schorsing van het contract blijft deze clausule in principe van toepassing. Het uitoefenen van een interimopdracht zou dan neerkomen op een schending van een contractuele bepaling, zelfs als het contract tijdelijk is opgeschort.
Het concurrentiebeding
Het concurrentiebeding heeft normaal gesproken effect na de beëindiging van het contract, niet tijdens de uitvoering ervan. Tijdens een conservatoire schorsing is het de verplichting tot loyaliteit (en niet het concurrentiebeding) die het gedrag van de werknemer regelt. De verwarring tussen deze twee mechanismen is gebruikelijk, maar hun juridische reikwijdte is verschillend.
Voordat men een interimopdracht accepteert, is het dus noodzakelijk om het arbeidscontract te controleren. De punten die moeten worden onderzocht:
- Aanwezigheid of afwezigheid van een exclusiviteitsbeding, en eventuele beperking in de tijd of tot bepaalde sectoren
- Exacte formulering van de verplichting tot loyaliteit, soms versterkt door aanvullingen of het interne reglement
- Sectie van de beoogde interimopdracht in vergelijking met die van de huidige werkgever
Risico van herkwalificatie van de conservatoire schorsing als disciplinaire sanctie
Een aspect dat zelden wordt behandeld, betreft de termijn tussen de kennisgeving van de conservatoire schorsing en de uitnodiging voor het voorafgaand gesprek. Recente uitspraken tonen aan dat rechters de conservatoire maatregel gemakkelijk herkwalificeren als een disciplinaire schorsing wanneer de werkgever te lang wacht met het starten van de procedure.
Zelfs enkele kalenderdagen zonder objectieve rechtvaardiging kunnen voldoende zijn om de maatregel haar conservatoire karakter te ontnemen. De directe consequentie: het principe “non bis in idem” is van toepassing, en de werkgever kan dezelfde feiten niet nogmaals sanctioneren. Voor de werknemer verandert deze herkwalificatie de situatie, omdat de disciplinaire schorsing een bepaalde duur heeft en verschillende juridische gevolgen met zich meebrengt.
Als de schorsing wordt hergekwalificeerd als disciplinaire schorsing, wordt de schorsingsperiode beschouwd als de sanctie zelf. De werknemer krijgt zijn functie terug aan het einde van deze periode. Interim werken tijdens een disciplinaire schorsing roept dezelfde vragen van loyaliteit op, maar binnen een meer voorspelbare tijdsstructuur.
Praktische gevolgen van een interimopdracht tijdens de procedure
Het accepteren van een interimopdracht tijdens een conservatoire schorsing is niet verboden door een specifieke wet. De afwezigheid van een formeel verbod betekent echter niet dat er geen risico is. In de praktijk loopt de werknemer het risico op verschillende problematische situaties:
- De werkgever ontdekt de opdracht en gebruikt deze als verzwarend element tijdens het voorafgaand gesprek of voor de arbeidsrechtbank
- De interimopdracht bevindt zich in dezelfde sector, wat een schending van de verplichting tot loyaliteit betekent
- Het contract bevat een exclusiviteitsbeding, en de schending van deze clausule vormt een autonome reden voor ontslag
- Het uitzendbureau verlangt te weten wat de contractuele situatie van de kandidaat is, en een onjuiste verklaring kan leiden tot beëindiging van de opdracht
De werknemer die een interimopdracht overweegt, doet er goed aan om een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat of een personeelsvertegenwoordiger te raadplegen voordat hij een contract voor een opdracht ondertekent. Het belangrijkste risico is niet de opdracht zelf, maar het gebruik dat de werkgever ervan zou kunnen maken in het kader van de lopende procedure.
De kwestie van de beloning
Tijdens de conservatoire schorsing is het salaris doorgaans opgeschort. Als de procedure leidt tot ontslag om dringende redenen, ontvangt de werknemer geen achterstallig salaris voor de periode van schorsing. Als het ontslag wordt uitgesproken voor een minder ernstige fout, of als de procedure wordt stopgezet, moet de werkgever de beloning regulariseren.
Deze financiële onzekerheid verklaart waarom sommige werknemers tijdelijk inkomen via interimwerk zoeken. Deze stap is begrijpelijk, maar mag de verdediging van de werknemer in de lopende disciplinaire procedure niet in gevaar brengen.
Een werknemer die conservatoir is geschorst, behoudt de vrijheid om te werken, mits hij zijn verplichting tot loyaliteit en de clausules van zijn contract respecteert. Het controleren van deze twee punten voordat men stappen onderneemt bij een uitzendbureau blijft de meest effectieve voorzorgsmaatregel om te voorkomen dat een tijdelijke financiële oplossing verandert in een belastend argument.